Links FAQ's
Menu

SOTHO

DITOKELO tsa bana

NGWANA KE MANG?

Ngwana ke motho ofe kapa ofe ya ka tlase ho dilemo tse 18.

Molao o ka sehloohong wa Afrika Borwa, eleng Molao wa Motheo, o fana ka tiisetso ya hore batho bohle ba ka tlase ho dilemo tse 18 ba na le ditokelo tsa bana. Ka hoo, bana bohle ba Afrika Borwa , ho akaretswa le ba dinaha tse ding, ba na le ditokelo.

KE DITOKELO DIFE TSEO BANA BA NANG LE TSONA?

  • Bana ba na le ditokelo tsa ho ba bana.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho hlokomelwa ke batswadi ba bona, ba malapa a bona le bahlokomedi.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho ba le dijo tse ekaneng hore ba dule ba phetse ba shahlile.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho fumana tlhokomelo e tswileng matsoho ya bophelo ha ba kula.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho sireletswa dikotsing, ho ba le sebaka sa bodulo le ho bolokeha.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho fumana thuto.
  • Bana ba qhwadileng ba na le ditokelo tsa ho fumana tlhokomelo e ikgethang.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho ipuella mme ba mamelwe.

BANA BA NA LE DITOKELO TSA HO SIRELETSWA.

  • Mmuso ho akaretswa le SAPS, ba tshwanela ho etsa eng kapa eng ho sireletsa bana ho batho, ho akaretswa le ho batswadi ba bona ba ba utlwisang bohloko.
  • Mmuso o tshwanetse ho thusa tshireletsong ya bana ho mefuta yohle ya tshohlo mmeleng le kelellong, kotsing kapa tlhekefetsong.
  • Bana ba mathateng kgahlanong le molao ba na le tokelo ya ho fumana tlhokomelo e ikgethang.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho sireletswa maemong ao ho bang le qhwebeshano ho hlometswe.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho sireletswa kgahlanong le ho se kgathallwe, tshotlo, ho otlwa ke batswadi ba bona le bahlokomedi ba bona.
  • Bana ba na le tokelo ya ho bapala mme ba se ke ba etsiswa mesebetsi ya batho ba hodileng; ho sireletswa kgahlanong le ho sebediswa ha bana - le ho qobellwa ho sebetsa bakeng sa ho etsa ditjhelete bakeng sa batho ba bang.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho sireletswa kgahlanong le mefuta yohle ya ho hlekefetsa ka thobalano le ya ho sotlwa ka thobalano.
  • Bana ba na le ditokelo tsa ho sireletswa kgahlanong le dintho tse kotsi le dithethefatsi. Bana ba Tshwanetse ho sireletswa kgahlanong le ho sebediswa ho etsa kapa ho hweba ka dithethefatsi.

TLHEKEFETSO YA NGWANA KE ENG?

Tlhekefetso ka thobalano

  • Ho qobella ngwana ho o ama.
  • Ho bontsha ngwana thepa ya batho ba lepona (pornographic material).
  • Ho ama ngwana moo a sa batleng ho angwa teng ha ho sa  tshwanela.

Ho hlekefetswa mmeleng

  • Ho otla kapa ho utlwisa ngwana bohloko - kapa ho ntshetsa malokobe a hao ho yena.

Ho hlekefetswa moyeng

  • Ho nyatsa, ho tshosa kapa ho omanya ngwana.

Ho se hlokomelwe

  • Ho se hlokomelwe hantle ha ngwana, mohlala ho se mo hlwekisi, ho mo apesa diphahlo kapa ho se mo fepe.

BANA BA NA LE DITOKELO TSA HO HLOKOMELWA MME BA BOLOKEHE

  • Bana ba atisa ho tseba bao ba ba hlekefetsang. Bona e ka ba batho ba sebedisang maemo a bona ka tsela e sa lokang ka ho hlekefetsa bana empa e le bona ba tshwanetseng ho ba sireletsa. e ka nna ya ba batswadi ba hae, ditho tse ding tsa lelapa, metswalle kapa baahisani. le ha ho le jwalo, hona ha ho bolele hore bohle leng ba maemong a tshepahalang ke bona ba hlekefetsang bana.
  • Bana ha ba sireletseha, haholoholo mafelong a beke le matsatsing a phomolo ha ba le bang mahabobona.
  • Batswadi kapa bahlokomedi ba tshwanetse ho tseba hore bana ba bona ba hokae ebile ba na le bo mang.
  • Batswadi kapa bahlokomedi ba tshwanetse ho etsa tsohle molemong wa ngwana.
  • Tshireletso ya bana e qala lapeng ka ditho tsa lelapa.

MORALO WA TSHIRELETSO YA BANA

Tsebisa motho e mong:

  • Haeba o tshohile tsebisa motho e mong eo o mo tshepang.
  • O se ke wa dumella tlhekefetso hore e be sephiri sa hao le ya o hlekefetsang.
  • Haeba motho e mong a se a kile a o hlekefetsa, o se ke wa mo sireletsa - itshireletse- tlaleha ketsahalo eo.
  • Haeba ho se ya o kgolwang, tsebisa motho e mong hape. Eya kliliniking mme o tsebise mooki, mme yena o tshwanetse ho nka mehato e itseng. O ka tlaleha tlhekefetso seteisheneng sa maponesa, kapa titjhere eo o e tshepang hore eo thuse ho tlaleha taba eo. Hape o ka letsetsa nomorong ena ya mahala ya Childline e leng 0800 05 55 55.

Tswelapele ho tsebisa batho hore ho etsahetse eng ho fihlela ho ba le motho ya o kgolwang mme a nka mehato ya ho o sireletsa

FADIMEHA, O BOLOKEHE

  • Tseba ka ditokelo tsa hao jwalo ka ngwana.
  • O na le tokelo ya ho re TJHE ho motho ofe kapa ofe ya ho etsang ho hong kapa ya buwang dintho tseo o nahanang hore di fosahetse (le ha e le batswadi ba hao). Sena se tla akaretsa motho ya lekang ho o thetsa kapa ya etsang ditshisinyo tseo o sa di thabeleng.
  • Bala ka dintho tse o sa di utlwisiseng tse jwalo ka: thobalano, AIDS, hore na bana ba belehwa jwang?, hore ke eng thobalano, tlhekefetso ya moyeng le mmeleng? O se ke wa tshaba kapa wa ba le dihlong ho botsa dipotso ka dintho tsena. O ka botsa batswadi ba hao, matitjhere kapa motho e moholo eo o mo tshepang ka dintho tsena, kapa o letsetse ba Childline.

Ngwana ya fadimehileng mme a tseba dintho ke ngwana ya bolokehileng Ithate

  • Baballa mmele wa hao, ke wa hao bophelo ba hao bohle.
  • Itlhomphe mme o be o hlomphe batho ba bang.
  • Itlhokomele - o ya kgethehileng .Itshepe
  • Ngwanana kapa moshemane, morui kapa mofutsana, o le motelele kapa o le mo kgutswane - itshepe.
  • O se ke wa mamela se sa lokang seo o se bolellwang ke metswalle ya hao kapa motho e mong. Etsa seo wena o bonang se o loketse.
  • Tseba meedi ya hao mme o hlomphe meedi ya ba bang.
  • Banana le bashemane, itshereletseng mme le hlokomelane bakeng sa ntho e nepahetseng.
  • Ha o ka hlekefetswa, hoo e ke ke ya ba molato wa hao - batho ba hlekefetsang ba bang ba tla leka ho beha molato ho wena ka maiteko a ho etsa hore o se ke wa bua le batho ba bang ka tlhekefetso.

Hopola, ho thibela botlokotsebe kgahlanong le bana ke boikarabelo ba motho e mong le e mong.

HAEBA O LE PHOFU KAPA O BELAELA HORE HO NA LE NGWANA YA HLEKEFETSWANG, TSEBISA BA TSHEBELETSO TSA SEPOLESA SA AFRIKA BORWA: