Links FAQ's
Menu

VENDA

PFANELO dza vhana

NDI NNYI ANE A VHA NWANA?

Nwana ndi muthu munwe na munwe ane a kha di vha nga fhasi ha minwaha ya 18.

Mulayo muhulwane wa Afurika Tshipembe, une wa vha Mulayotewa, u khwathisedza zwauri vhathu vhothe vhane vha vha vha nga fhasi ha minwaha ya 18 vha wana pfanelo dza vhana. Ngauralo ha, vhana vhothe vha Afurika Tshipembe, ho katelwa na
vhana vha bvaho kha manwe mashango, vha na dzi pfanelo.

VHANA VHA NA PFANELO DZIFHIO?

  • Vhana vha na pfanelo dza u vha vhana.
  • Vhana vha na pfanelo dza u londolwa nga vhabebi vhavho, vhamuta na vhalondi vha vhana.
  • Vhana vha na pfanelo ya u wana zwiliwa zwo linganelaho uri vha dzule vhe na mutakalo.
  • Vhana vha na pfanelo ya u wana ndondolo yo teaho ya mutakalo musi vha tshi lwala.
  • Vhana vha na pfanelo ya u tsireledzwa kha zwithu zwine zwa nga vha vhaisa, vha tea u vha na fhethu hune vha dzula hone na upfa vho tsireledzea.
  • Vhana vha na pfanelo ya u funzea.
  • Vhana vho holefhalaho vha na pfanelo ya u wana ndondolo yo khetheaho.
  • Vhana vha na pfanelo ya u bvisa vhupfiwa havho na u thetsheleswa.

VHANA VHA NA PFANELO YA U TSIRELEDZWA

  • Muvhuso, ho katelwa na SAPS, u fanela u lingedza nga nungo dzothe u tsireledza vhana kha vhathu, ho katelwa na vhabebi vhavho, vhane vha vha tambudza.
  • Muvhuso u fanela u thusa u tsireledza vhana kha tshaka dzothe dza u vhaiswa ha muvhili na thalukanyo, u huvhadzwa kana u tambudzwa.
  • Vhana vhane vha vha khakhathini siani la zwa mulayo, vha na pfanelo ya u farwa zwavhudi.
  • Vhana vha na pfanelo ya u tsireledzwa kha tshiimo tsha phambano dzi re na zwithavhane.
  • Vhana vha na pfanelo ya u tsireledzwa malugana na u sa londolwa, u tambudzwa na ndatiso ine ya tsitsa tshirunzi nga vhabebi na vhalondoti.
  • Vhana vha na pfanelo ya u tamba na u sa ita mishumo ya vhathu vhahulwane, u tsireledzwa kha u shuma sa vhana - na u kombetshedzwa u shuma vha tshi itela vhanwe vhathu tshelede.
  • Vhana vha na pfanelo ya u tsireledzwa malugana na thambudzo dzothe dza zwa vhudzekani.
  • Vhana vha na pfanelo ya u tsireledzwa malugana na zwithu zwa khombo kana zwidzidzivhadzi. vhana vha fanela u tsireledzwa kha u shumiswa u vhambadza zwidzidzivhadzi.

U TAMBUDZWA HA VHANA NDI MINI?

Ndi u tambudzwa ha zwa vhudzekani

  • U kombetshedza nwana uri a u farafare.
  • U sumbedza nwana zwifanyiso zwa vhathu vha tshi khou ita zwa vhudzekani.
  • U fara nwana fhethu hune a sa tode u farwa hone zwi songo fanela.

U tambudzwa ha muvhili

  • U rwa kana u vhaisa nwana - kana u bvisela vuvu kha nwana.

U tambudzwa lwa muyani

  • U tsitsa tshirunzi, na u shushedza kana u tzhemela nwana.

U sa londa nwana

  • U sa nea nwana ndondolo yo teaho, sa tsumbo, u sa mutanzwa, u muambadza kana u mu nea zwiliwa.

VHANA VHA NA PFANELO YA U LONDOLWA NA UPFA VHO TSIRELEDZEA

  • Vhatambudzi vha vhana vha anzela u vha vhathu vhane nwana a vha divha. Vha nga vha vhathu vhane vha fulufhedzwa vha shumisa tshiimo tshenetsho u tambudza vhana madzuloni a uri vha vha tsireledze. Hezwo a zwi ambi uri vhathu vhothe vhane vha vha ka maimo a u fulufhedzwa ndi vhatambudzi vha vhana. Vhatambudzi vha vhana vha anzela u vha vhathu vhane nwana a vha divha. Vha nga vha vhathu vhane vha fulufhedzwa, vha shumisa tshiimo tshenetsho u tambudza vhana madzuloni a uri vha vha tsireledze. Hezwo a zwi ambi vhathu vhothe vhane vha vha kha maimo a u fulufhedzwa ndi vhatambudzi vha vhana.
  • Vhana vha fhurea zwavhudi, zwihulusa mafheloni a vhege na nga dziholodei musi vhe vhothe hayani.
  • Vhabebi kana vhalondi vha vhana vha fanela u divha zwauri vhana vhavho vha ngafhi na zwauri vha na nnyi.
  • Vhabebi na vhalondoti vha fanela u dzulela u takadza nwana.
  • Tsireledzo ya nwana ithoma hayani na kha muta wa nwana.

PULANE YA U TSIRELEDZA VHANA

Ni vhudze munwe muthu:

  • Arali ni tshi pfa unga munwe muthu u khou ni shushedza, ni tea u vhudza muthu ane na mufulufhela.
  • Ni songo tenda u tambudzwa hu tshi vha tshiphiri vhakati hanu na mutambudzi.
  • Arali munwe muthu o no vhuya a ni Tambudza, ni songo mu tsireledza - ni tea u ditsireledza inwi mune.
  • Arali vha sa ni kholwi, vhudzani munwe muthu. Ni ye kiliniki ni vhudze sister wa kiliniki, u fanela u dzhia vhukando. Ni nga vhinga malandu wa u tambuzwa tshititshini tsha mapholisa kana ni humbele mudededzi ane na mufulufhela uri a ni thuse u vhinga malandu. Ni nga kha di founela mahala kha Childline kha nomboro heyi 0800 05 55 55.
  • Ni dzulele u vhudza vhathu uri ho bvelela mini u swikela munwe muthu a tshi ni kholwa na u dzhia ha u ni tsireledza.

NI DZHIELE NZHELE, NI TSIRELEDZEE

  • Ni divhe pfanelo dzanu sa nwana.
  • Ni na pfanelo ya uri HAI kha munwe na munwe ane a khou ita zwithu zwine na vhona unga zwo khakhea (naho hu vhabebi vhanu). Hezwi zwi katela na muthu ane a lingedza u ni farafara muvhili kana a tshi ri ni ite zwithu zwine na pfa ni songo vhofholwa khazwo.

Ni tea u vhala nga ha zwithu zwine na sa zwi pfesese sa: zwa vhudzekani, AIDS, na zwauri vhana vha bebiwa hani? Ndi mini zwine zwa yelana na zwa vhudzekani, u tambudza muyani na u tambudzwa ha muvhili? Ni songo shavha u vhudzisa mbudziso nga ha zwithu izwo. Ni nga kha di vhudzisa vhabebi, vhadededzi kana muthu munwe na munwe muhulwa ne ane na mu fulufhela nga ha zwithu izwo, kana ni founele kha Childline.

Nwana ane a vha na nzhele ndi nwana o tsireledzeaho.

NI TEA U DIFUNA INWI MUNE

  • Ni thomphe muvhili wanu, ndi wanu vhutshilo hanu hothe.
  • Ni di thomphe inwi mune khathihi na vhanwe vhathu.
  • Ni dzhie vhutshilo hanu vhu ha ndeme - ni o khetheaho.

NI VHE NA VHUDIFHINDULELI

  • Naho na nga vha musidzana kana mutukana, no pfuma kana ni mushai, no khwatha kana no onda - ni tshimbile ni na vhudifhinduleli.
  • Ni songo tenda dzikhonani kana vhanwe vhathu vha tshi ni kombetshedza dzindila dzavho dzi si dzavhudi. Divhani zwithu zwine na ita ni dovhe ni thonifhe zwine vhanwe vha ita.
  • Vhatukana na vhasidzana, ni tsireledzane, na u imelana, kha zwine na vhona ngoho khazwo.
  • Arli no vhuya na tambudzwa zwi nga si vhuye zwa vha mulandu wanu - vhatambudzi vha do vheya mulandu kha inwi hu u itela uri ni sa vhudze vhanwe vhathu.

Ni humbule, u tsireledza u tambudzwa na u sa farwa zwavhudi ha vhana ndi mushumo washu rothe.

ARALI NI TSHI KHOU TAMBUDZWA KANA NI TSHI KHOU HUMBULELA ZWAURI NWANA U KHOU TAMBUDZWA, FOUNELANI SOUTH AFRICAN POLICE SERVICE: